NORMY, WŁAŚCIWOŚCI ORAZ ZASTOSOWANIA POSZCZEGÓLNYCH STOPÓW METALI

 

 
ALUMINIUM , BRĄZY DO OBRÓBKI PLASTYCZNEJ , BRĄZY ODLEWNICZE , MIEDŹ , MOSIĄDZ 
STAL NIERDZEWNA , STAL KWASOODPORNA , STAL ŻAROODPORNA

 

 

ALUMINIUM 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
A 1
1050A
AL 99,5
Doskonała plastyczność szczególnie w stanie miękkim, niskie właściwości wytrzymałościowe
Taśmy, blachy, folie, pręty, opakowania,osłony, AGD, tablice informacyjne
PA 43
5005A
AlMg1
Właściwości i zastosowanie podobne od czystego Al; wyższa wytrzymałość, bardzo podatny do przeróbki plastycznej na gorąco i na zimno, podatny na tłoczenie; odporny na korozję; bardzo dobrze polerujący się; nadający się do anodowania; spawalny
Blachy, taśmy, pręty, rury, druty, kształtowniki. Urządzenia produkcyjne przemysłu chemicznego i spożywczego; elementy dekoracyjne i ozdobne; części głęboko tłoczone ; części o złożonych kształtach kute w matrycach.
PA 2
5251
AlMg2
Bardzo podatny do obróbki plastycznej na gorąco i na zimno; bardzo odporny na korozję; bardzo dobrze polerujący się i nadający się do anodowania; spawalny
Blachy, pręty, rury, druty, kształtowniki, rury kształtowe na złącza. Średnio obciążone elementy konstrukcji lotniczych i okrętowych, jak również innych pojazdów mechanicznych; urządzenia przemysłu chemicznego i spożywczego; elementy konstrukcji budowlanych; złącza lin stalowych.
PA 11
5754
AlMg3
Podatny do przeróbki plastycznej na gorąco i na zimno,nadaje się do anodowania; bardzo wysoka odporność na korozję – zwłaszcza na działanie wody morskiej; bardzo dobrze polerujący się; o dużej wytrzymałości na zmęczenie; spawalny
Blachy, pręty, rury, druty, kształtowniki. Stosowany na obciążone konstrukcje okrętowe; elementy urządzeń w transporcie; urządzenia przemysłu chemicznego
PA 13
5083
AlMg4,5Mn
Podatny do przeróbki plastycznej na gorąco i na zimno; bardzo odporny na korozję w warunkach morskich; spawalny; nadaje się do polerowania i anodowania; lepsze własności mechaniczne przy podwyższonych temp. (do ok. 150 st. C) niż stopy PA11
Blachy, pręty, rury, druty, kształtowniki. Stosowany na obciążone konstrukcje okrętowe; elementy urządzeń w transporcie; urządzenia przemysłu chemicznego
PA 38
6060
AlMgSi
Bardzo podatny do obróbki plastycznej na gorąco i na zimno; odporny na korozje; bardzo dobrze polerujący się; łatwy do spawania i zgrzewania; nie podatny na korozję w spoinie;nadaje się do anodowania
Kształtowniki z otworem, kształtowniki pełne, pręty, rury, druty, elementy konstrukcyjne i dekoracyjne w aluminiowej stolarce budowlanej; średnio obciążone konstrukcje budowlane i pojazdów mechanicznych; sprzęt sportowy i turystyczny; elementy dekoracyjne zmechanizowanego sprzętu domowego, mebli, itp.
PA 4
6082
AlMg1Si1Mn
Bardzo podatny do przeróbki plastycznej na gorąco i na zimno; w stanie naturalnie utwardzonym wyższa odporność na korozję niż w stanie sztucznie utwardzonym, lecz w drugim przypadku wyższe własności wytrzymałościowe; w stanie zmiękczonym mała odporność na korozję; bardzo dobrze polerująca się; łatwa do spawania; nadaje się do anodowania
Blachy, kształtowniki, pręty, rury, druty, odkuwki. Średnio obciążone elementy konstrukcji lotniczych i innych pojazdów mechanicznych; sprzęt sportowy i turystyczny; elementy konstrukcyjne i dekoracyjne zmechanizowanego sprzętu domowego, mebli; części głęboko tłoczone; części o złożonych kształtach kute w matrycach.
PA 45
6061
AlMg1SiCu
Bardzo podatny do obróbki plastycznej na zimno i na gorąco; odporna na korozję naprężeniową; w stanie przesyconym bardzo dobrze skrawalny, dobrze polerujący się; nadający się do anodowania, spawalny
Blachy, kształtowniki, pręty, rury, druty. Szerokie zastosowanie w budownictwie na średnio obciążone elementy konstrukcyjne; elementy pojazdów mechanicznych; elementy ozdobne.
PA 6
2017
AlCu4Mg1
Duży opór plastyczny przy obróbce plastycznej na gorąco i na zimno; w stanie zmiękczonym mała odporność na korozję; w stanie utwardzonym średnia odporność na korozję dlatego zabezpieczany jest przed korozją przez platerowanie czystym aluminium (w przypadku blach) oraz innymi metodami (pozostałe wyroby)
Blachy, blachy platerowane aluminium, pręty, rury, kształtowniki, druty, odkuwki. Obciążone elementy konstrukcji lotniczych i pojazdów mechanicznych; elementy środków transportu oraz maszyn; konstrukcyjne elementy budowlane
PA 7
2024
AlCu4Mg2
Własności bardzo podobne do stopu PA6 lecz większa wytrzymałość i nieco większy opór plastyczny podczas obróbki plastycznej; mała odporność na korozję jak całej grupy stopów AlCuMg ze względu na zawartość Cu
Blachy, blachy platerowane aluminium, pręty, rury, kształtowniki, druty, odkuwki. Silnie obciążone elementy konstrukcji lotniczych i pojazdów mechanicznych; elementy konstrukcyjne środków transportu oraz maszyn; konstrukcyjne elementy budowlane.
PA 9
7075
AlZn5,5MgCu
Bardzo wysoka wytrzymałość na obciążenia
Blachy, pręty. Obciążone elementy konstrukcji lotniczych, pojazdów, maszyn.

Powrót

 

 

BRĄZY DO OBRÓBKI PLASTYCZNEJ
 

Nazwa
Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
DIN
Brązy cynowe
B2
B4
B6
B8
B443
CuSn2*
CuSn4
CuSn6
CuSn8
CuSn4Pb4Zn3*
Trudno ścieralne,
sprężyste
Brązy cynowe używane są na elementy sprężyste, trudno ścieralne, a przy większej zawartości ołowiu na tuleje i panwie łożyskowe, monety, elementy pracujące w wodzie morskiej, armaturę.
Brązy aluminiowy
BA5
BA8
BA83
BA1032
BA1054
CuAl5
CuAl8
CuAl8Fe3
CuAl10Fe3Mn2
CuAl10Ni5Fe4
Dobre właściwości wytrzymałościowe
Brązy aluminiowe stosowane są na części do przemysłu chemicznego, elementy pracujące w wodzie morskiej, monety, styki ślizgowe, części łożysk, wały, śruby, sita.
Brązy berylowy
BB2
BB1,7
BB21
CuBe2
CuBe1,7
CuBe2Pb
Sprężyste,
żaroodporne
nieiskrzące
Brązy berylowe stosowane są na elementy sprężyste, elementy aparatury chemicznej, elementy żaroodporne, np. gniazda zaworów, narzędzia nieiskrzące.
Brązy krzemowy
BK31
CuSi3Mn1*
Trudno ścieralne,
sprężyste,
spawalne
Stosowany jest na siatki, elementy sprężyste, elementy w przemyśle chemicznym, elementy odporne na ścieranie, konstrukcje spawane.

Powrót

 

 
BRĄZY ODLEWNICZE
 

Nazwa
Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
DIN
Brąz cynowy
B10
CuSn10
-
Brązy odlewnicze stosuje się do odlewania części i elementów do zastosowań podobnych jak w przypadku brązów do obróbki plastycznej oraz do odlewania pomników
Brąz cynowo-fosforowy
B101
CuSn10P
-
Brąz cynowo-cynkowy
B102
CuSn10Zn2
-
Brąz cynowo-ołowiowy
B1010
B520
CuSn10Pb10
CuSn5Pb20
-
Brąz cynowo-cynkowo-ołowiowy
B555
B663
B476
CuSn5Zn5Pb5
CuSn6ZnPb3
CuSn4Zn7Pb6
-
Brąz aluminiowo-żelazowy
BA93
CuAl9Fe3
-
Brąz krzemowo-cynkowo-manganowy
BK331
CuSi3Zn3Mn
-

Powrót

 
 

 
MIEDŹ
 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
M1E
Cu - ETP
E – Cu 57
-
Elektrotechnika i inne cele.
M2R
DHP
SF – Cu
-
Półwyroby i wyroby  do ogólnych celów, podatne do spawania.

Powrót

 

 
MOSIĄDZ
 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
M95
CW500L
CuZn95
Bardzo podatny do obróbki plastycznej na zimno, odporny na korozję naprężeniową, bardzo dobrze lutowalny, bardzo podatny do emaliowania
Rrury cienkościenne, szczególnie do produkcji chłodnic, wyroby emaliowane
M90
CW501L
CuZn10
Bardzo podatny do obróbki plastycznej, na zimno, odporny na korozję naprężeniową, dobrze lutowalny, podatny do emaliowania
Elementy wykonywane różnymi metodami obróbki plastycznej, szczególnie przez głębokie tłoczenie, zastosowanie membrany, rurki manometryczne
M85
CW502L
CuZ15
Bardzo podatny do obróbki plastycznej na zimno, odporny na korozję naprężeniową, dobrze lutowalny
M70
CW505L
CuZn30
Dobrze podatny do obróbki plastycznej na zimno, dobrze lutowalny
Taśmy do produkcji chłodnic, elementy wykonywane różnymi metodami obróbki plastycznej, w tym też głębokie tłoczenie
M63
CW508L
CuZn37
Dobrze podatny do obróbki plastycznej na zimno, dobrze lutowalny, podstawowy mosiądz dwuskładnikowy
Taśmy do produkcji chłodnic, elementy wykonywane różnymi metodami obróbki plastycznej, w tym też głębokie tłoczenie, osprzęt elektrotechniczny
MO60
CW603N
CuZnPb1,5
Dobrze skrawalny, podatny do obróbki plastycznej na zimno
Elementy wykonywane różnymi metodami obróbki skrawaniem oraz plastycznej
MO59
CW612N
CuZn39Pb2
Bardzo dobrze skrawalny o ograniczonej podatności do obróbki plastycznej na zimno
Elementy wykonywane różnymi metodami skrawania
MO58A
MO58B
CW614N
CW617N
CuZn39Pb3
CuZn40Pb2
Bardzo dobrze skrawalny ( stop automatowy)
Elementy wykonywane różnymi metodami skrawania, szczególnie na automatach
MC70
-
CuZn28Sn1
Bardzo odporny na korozję
Rury na wymienniki ciepła

Powrót
 
 
 
 STAL NIERDZEWNA 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
H17
1.4016
430
Trudno spawalna, zalecane wyżarzanie w temp. 600-800°C
Część urządzeń niespawalnych w przemyśle chemicznym (wymienniki ciepła dla gorących tlenków azotu i gorącego kwasu azotowego, wieże absorpcyjne, zbiorniki do kwasów, rurociągi przesyłowe, cysterny, itp.); w przemyśle spożywczym (zbiorniki do produktów spożywczych, pasteryzatory, cysterny przewozowe); urządzenia gospodarstwa domowego
-
1.4006
410
Spawalna
Łopatki turbin parowych, zawory pras hydraulicznych, sworznie, nakrętki, śruby
2H13/
3H13
1.4021/
1.4028
420/
420F
Trudno spawalna, przed spawaniem konieczne podgrzewanie, po spawaniu wyżarzanie zmiękczające lub ulepszanie cieplne
Jak dla stali 410 w przypadku, gdy wymaga się większej twardości i wytrzymałości, np. wały śruby, sprężyny, części maszyn od których wymaga się większej twardości i wytrzymałości (wały, części pomp, śruby, dławice, sprężyny, formy do odlewania metali pod ciśnieniem)
4H13
1.4031
-
Niespawalna
Na narzędzia skrawające, narzędzia pomiarowe, igły do gaźników, łożyska kulkowe, przyrządy i narzędzia chirurgiczne

Powrót
  


 

 STAL KWASOODPORNA  
 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
0H18N9
1.4301
304
Spawalna, łatwa w obróbce, najczęściej stosowany gatunek kwasoodporny
Zbiorniki na mleko, sprzęt mleczarski, instalacje do produkcji mleka, beczki na piwo, zbiorniki magazynowe w browarnictwie, wyposażenie do rafinacji produktów z kukurydzy; wyposażenie do elektrowni jądrowych, rury spustowe,zbiorniki na ciekły tlen, azot i wodór, części dozowników do napojów nasycanych dwutlenkiem węgla, naczynia i części kriogeniczne, meble, okładziny do pomieszczeń i na zewnątrz
00H18N10
1.4306
304L
Spawalna, o obniżonej zawartości węgla, ograniczone wytrącanie węgliku podczas spawania, duża odporność na korozję w miejscach spawania, nie wymaga wyżarzania
W środowiskach silnie utleniających takich jak kwas azotowy; wykładziny do lejów samowyładowczych do węgla, zbiorniki do rozpylania ciekłych nawozów sztucznych, zbiorniki magazynowe przecieru pomidorowego
-
1.4307
304L
Spawalna, o obniżonej zawartości węgla, podatna na tłoczenie
Głęboko tłoczne części do urządzeń w przemyśle chemicznym (wymienniki ciepła, reaktory, zbiorniki do kwasów, wieże absorpcyjne, rurociągi przesyłowe); w przemyśle spożywczym (cysterny i inne elementy narażone na działanie agresywnych środków konserwujących), w przemyśle celulozowo-papierniczym (na urządzenia stykające się z roztworami zasadowymi); w przemyśle lakierniczym i farmaceutycznym (mieszadła, kotły destylacyjne), konstrukcje okrętowe i lotnicze; dekoracje wnętrz w architekturze
00H17N14M2
1.4404
316L
Spawalna, o obniżonej zawartości węgla, dobra odporność na chlorki
Zbiorniki do białego wina, przemysł browarniczy, papierniczy, medyczny, kwasów tłuszczowych, przy produkcji związków kwasu octowego, przy produkcji brandy, do wyrobu części mających styczność z nawozami sztucznymi, kotły do gotowania keczupu, przemysł fosforanowy, wyposażenie do obróbki filmów, kominy, zbiorniki w stacjach zmiękczania wody, rury do drożdży; w środowisku morskim
H17N13M2T
1.4571
316Ti
Spawalna, stabilizowana tytanem, dobra odporność na korozję międzykrystaliczną
W przemyśle chemicznym na urządzenia wymagające wysokiej odporności korozyjnej - chłodnice, kondensatory, rurociągi, zbiorniki; w przemyśle spożywczym, celulozowym oraz farmaceutycznym
1H18N9T
1.4541
321
Spawalna, podobna do AISI 304, stabilizowana tytanem, dobra odporność na korozję międzykrystaliczną
Pierścienie ślizgowe, rury wydechowe do samolotów, obudowy bojlerów, grzejniki kabinowe, rury doprowadzające powietrze do gaźnika, kolektory wydechowe spalin, ścianki przeciwpożarowe, kotły zawiesinowe, elementy grzejne pieców, części silników odrzutowych, zbiorniki ciśnieniowe, wymienniki ciepła, elementy narażone na działanie agresywnych środków konserwujących
-
1.4539
904L
Spawalna, wysoka odporność korozyjna m.in. w środowisku kwasu siarkowego i jego soli, kwasu fosforowego i jego soli, kwasu mrówkowego i chloru
W przemyśle chemicznym, w produkcji nawozów sztucznych, w hutnictwie na wanny i kosze do trawienia, w przemyśle celulozowo-papierniczym, w przemyśle włókien sztucznych, w rafineriach i zakładach petrochemicznych, w przemyśle atomowym, w urządzeniach jądrowych, w produkcji materiałów wybuchowych, w częściach aparatury medycznej i przemyśle farmaceutycznym (elementy aparatury pomiarowej), w urządzeniach okrętowych

Powrót

 

 
STAL ŻAROODPORNA
 

Oznaczenie według normy
Podstawowe właściwości
Przykładowe zastosowanie
PN
EN
DIN
H13JS
1.4724
-
Utrudniona spawalność, należy stosować podgrzewanie do temperatury 100-300°C, po spawaniu wymagane wyżarzanie w temp. 750-800°C; wysoka odporność na działanie gazów zawierających związki siarki odporna do 950°C
Mało obciążone części pracujące w gazach utleniających i zawierających związki siarki, rury do pieców przemysłowych, części żaroodporne kotłów parowych, części suszarek do mas plastycznych,komór próżniowych
H18JS
1.4742
-
Utrudniona spawalność, należy stosować podgrzewanie do temperatury 100-300°C, po spawaniu wymagane wyżarzanie w temp. 750-800°C, odporna do 1050°C
Części nośne i szyny, kołpaki, rury do pieców przemysłowych, części żaroodporne kotłów parowych, części suszarek do mas plastycznych, komór próżniowych w zastosowaniach, w których nie wymaga się wysokich własności wytrzymałościowych w podwyższonych temperaturach
H24JS
1.4762
446
Utrudniona spawalność, należy stosować podgrzewanie do temperatury 100-300°C, po spawaniu wymagane wyżarzanie w temp. 750-800°C. Odporna na działanie gazów zawierających związki siarki i gazy redukujące, odporna do 1200°C
Mało obciążone mechanicznie części maszyn, piece przemysłowe, wymienniki ciepła, formy dla przemysłu szklarskiego, naczynia do wyżarzania
H20N12S2
1.4828
309
Spawalna, obróbka cieplna po spawaniu i podgrzewanie przy spawaniu nie wymagane, odporna do 1050°C
Na części mechaniczne pracujące w wysokich temperaturach, obciążone mechanicznie części pieców, i urządzeń przemysłowych (części przenośników transporterów i innych pracujących w wysokich temperaturach)
H25N20S2
1.4841
310/314
Spawalna, obróbka cieplna po spawaniu i podgrzewanie przy spawaniu nie wymagane, odporna do 1150°C.
Na części mechaniczne pracujące w wysokich temperaturach, urządzenia do konwersji metanu, pirolizy gazów, w urządzeniach przemysłu szklarskiego, kosze do wypalania porcelany, transportery w piecach i inne części pracujące w wysokich temperaturach

Powrót